مقدمه
تورم یکی از مهمترین چالشهای اقتصاد ایران در سالهای اخیر بوده است. در آبان ۱۴۰۴، این پدیده نهتنها ادامه یافت بلکه با شدت بیشتری در زندگی روزمره مردم نمود پیدا کرد. بررسی آمارهای رسمی نشان میدهد که شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) در این ماه رشد قابل توجهی داشته و ایران همچنان در میان کشورهایی با بالاترین نرخ تورم جهانی قرار دارد.
وضعیت شاخصها در آبان ۱۴۰۴
- شاخص تورم مرکز آمار: عدد شاخص در شهریور ۱۴۰۴ حدود ۳۸۴.۶ گزارش شده بود و روند افزایشی آن در مهر و آبان ادامه یافت.
- رشد نقدینگی: افزایش حجم نقدینگی بدون پشتوانه تولیدی، یکی از عوامل اصلی فشار تورمی در این ماه بوده است.
- کسری بودجه دولت: تأمین مالی از طریق استقراض و چاپ پول، به افزایش سطح عمومی قیمتها دامن زده است.
- بازار ارز و طلا: نوسانات شدید در بازار ارز و افزایش قیمت طلا، انتظارات تورمی را در جامعه تقویت کرده است.
علل اصلی تورم در آبان ۱۴۰۴
- افزایش هزینههای دولت و عدم توانایی در کنترل کسری بودجه.
- افزایش قیمت کالاهای وارداتی به دلیل نوسانات نرخ ارز.
- تورم انتظاری ناشی از بیثباتی سیاستهای اقتصادی.
- اثر تورم ساختاری در بخشهایی مانند انرژی و حملونقل.
پیامدهای تورم بر جامعه
- کاهش قدرت خرید خانوارها: بسیاری از اقشار متوسط و پایین جامعه توانایی تأمین نیازهای اساسی خود را از دست دادهاند.
- افزایش شکاف طبقاتی: تورم بالا موجب شده ثروتمندان با داراییهای غیرنقدی (مانند ملک و طلا) سود ببرند، در حالی که طبقات پایینتر آسیب بیشتری دیدهاند.
- کاهش سرمایهگذاری مولد: بیثباتی اقتصادی باعث شده سرمایهها به سمت بازارهای غیرمولد مانند ارز و طلا حرکت کنند.
نتیجهگیری
در آبان ۱۴۰۴، تورم در ایران همچنان یکی از بزرگترین چالشهای اقتصادی و اجتماعی کشور است. ترکیب نقدینگی بالا، کسری بودجه، و نوسانات بازار ارز موجب شده نرخ تورم در سطحی پایدار و بالا باقی بماند. برای عبور از این بحران، نیاز به اصلاحات ساختاری در سیاستهای مالی و پولی وجود دارد؛ از جمله کنترل کسری بودجه، افزایش بهرهوری تولید، و ایجاد ثبات در بازار ارز.