تغییر جهت بازارهای داخلی در نخستین ماه تابستان ۱۴۰۵
وقتی ریسکهای سیاسی، قواعد سرمایهگذاری را بازنویسی میکنند
تحلیل گروه مالی سیمورف
تیرماه ۱۴۰۵ را میتوان نقطه عطفی در رفتار سرمایهگذاران بازارهای داخلی دانست. در شرایطی که ریسکهای ژئوپلیتیک و نااطمینانیهای سیاسی به اوج خود رسید، جریان سرمایه از داراییهای ریسکی به سمت داراییهای امن تغییر مسیر داد.
بررسی عملکرد بازارها نشان میدهد دلار با رشد ۱۹ درصدی و طلا با ۱۷ درصد بازدهی، پربازدهترین بازارهای این ماه بودند. در مقابل، بورس تهران با افت نزدیک به ۵ درصد، ضعیفترین عملکرد را ثبت کرد. بازار خودرو نیز تقریباً بدون تغییر باقی ماند و صندوقهای درآمد ثابت توانستند بازدهی مثبت خود را حفظ کنند.
اما نکته مهمتر، تغییر رفتار سرمایهگذاران است.
در پایان بهار، بورس با بازدهی بیش از ۳۰ درصد، پیشتاز بازارها بود و بسیاری از فعالان اقتصادی انتظار ادامه این روند را داشتند. با این حال، افزایش ریسکهای سیاسی باعث شد اولویت سرمایهگذاران از «کسب بازده بیشتر» به «حفظ ارزش دارایی» تغییر کند. نتیجه این تغییر نگرش، ورود نقدینگی به بازار ارز و طلا و خروج بخشی از سرمایه از بازار سهام بود.
تحلیل سیمورف
بازارهای مالی همواره تنها بر پایه متغیرهای اقتصادی حرکت نمیکنند. در دورههایی که سطح نااطمینانی افزایش مییابد، متغیرهای سیاسی و انتظارات روانی میتوانند اثرگذاری بیشتری نسبت به عوامل بنیادی داشته باشند.
از همین رو، افت بورس در تیرماه را نباید صرفاً نشانه ضعف شرکتها یا اقتصاد تلقی کرد؛ بلکه بخش قابل توجهی از این تغییر، ناشی از افزایش ریسک سیستماتیک و جابهجایی موقت سرمایه میان کلاسهای مختلف دارایی بوده است.
در چنین شرایطی، سرمایهگذاران حرفهای معمولاً به جای تمرکز بر یک بازار، با تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری، ریسک خود را مدیریت میکنند؛ زیرا تجربه نشان داده است که پس از فروکش کردن شوکهای سیاسی، جریان سرمایه میتواند بار دیگر به سمت داراییهای مولد از جمله بازار سهام بازگردد.
جمعبندی
تیرماه ۱۴۰۵ بیش از آنکه ماه برتری دلار یا ضعف بورس باشد، ماه تغییر اولویت سرمایهگذاران بود؛ تغییری که ریشه آن در افزایش نااطمینانیهای سیاسی قرار داشت.
برای سرمایهگذاران، مهمترین درس این دوره آن است که در کنار تحلیل متغیرهای اقتصادی، همواره اثر ریسکهای سیاسی و روانشناسی بازار را نیز در تصمیمگیریهای خود لحاظ کنند. در چنین فضایی، مدیریت ریسک و تنوعبخشی به سبد دارایی، بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا میکند.